Zatrudnienie wspomagane w Polsce. Trwa tworzenie modelu, który ma zostać wdrożony do końca 2029 roku.

Ogólnopolski projekt „Standaryzacja Modelu Zatrudnienia Wspomaganego w Polsce” realizowany jest przez partnerstwo trzech instytucji: Polskiej Federacji Zatrudnienia Wspomaganego, Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych oraz Polskiej Unii Zatrudnienia Wspomaganego. Celem projektu jest stworzenie trwałego systemu wspierającego aktywność zawodową osób z niepełnosprawnościami na otwartym rynku pracy.

Czym jest zatrudnienie wspomagane?

Zatrudnienie wspomagane to metoda wspierania osób z niepełnosprawnościami w znalezieniu, podjęciu i utrzymaniu pracy na otwartym rynku pracy. Kluczową rolę odgrywa trener pracy, który pomaga zarówno pracownikowi, jak i pracodawcy na każdym etapie procesu zatrudnienia. Wsparcie obejmuje m.in. określenie predyspozycji zawodowych, poszukiwanie odpowiedniego miejsca pracy, wdrożenie do obowiązków oraz pomoc w adaptacji w środowisku zawodowym. Celem jest osiągnięcie możliwie największej samodzielności i aktywności zawodowej osoby z niepełnosprawnością.

Kim jest trener pracy?

Trener pracy to specjalista wspierający osobę z niepełnosprawnością w znalezieniu, podjęciu i utrzymaniu zatrudnienia na otwartym rynku pracy. Jego zadaniem jest indywidualne towarzyszenie pracownikowi na każdym etapie aktywizacji zawodowej oraz współpraca z pracodawcą w celu zapewnienia odpowiednich warunków pracy.

Zadania trenera pracy

Trener pracy może pomagać m.in. w:

• rozpoznaniu predyspozycji, zainteresowań i możliwości zawodowych osoby z niepełnosprawnością,
• poszukiwaniu odpowiedniego miejsca pracy,
• przygotowaniu dokumentów aplikacyjnych i rozmowy kwalifikacyjnej,
• wdrożeniu do nowych obowiązków,
• nauce wykonywania zadań zawodowych,
• organizacji stanowiska pracy i dostosowaniu go do potrzeb pracownika,
• rozwiązywaniu trudności pojawiających się w miejscu pracy,
• utrzymaniu zatrudnienia i dalszym rozwoju zawodowym.

Rola trenera pracy w zatrudnieniu wspomaganym

W modelu zatrudnienia wspomaganego trener pracy stanowi pomost pomiędzy osobą z niepełnosprawnością a pracodawcą. Wspiera obie strony, pomaga budować dobre relacje w miejscu pracy i stopniowo ogranicza zakres swojego wsparcia wraz ze wzrostem samodzielności pracownika. Celem nie jest wyręczanie osoby z niepełnosprawnością, ale umożliwienie jej samodzielnego funkcjonowania na rynku pracy.

Przykład

Jeśli osoba z niepełnosprawnością intelektualną podejmuje pracę w sklepie lub restauracji, trener pracy może pomóc w nauczeniu się obowiązków, przygotować instrukcje dostosowane do potrzeb pracownika, wspierać komunikację z zespołem a także monitorować proces adaptacji i pomagać w rozwiązywaniu pojawiających się problemów.

Co zakłada projekt?

Projekt rozpoczął się 1 lutego 2025 r. i będzie realizowany do końca 2029 roku. Jego celem jest opracowanie, przetestowanie i wdrożenie jednolitego Modelu Zatrudnienia Wspomaganego, który w przyszłości ma zostać wprowadzony do polskiego systemu prawnego jako ogólnodostępna usługa wspierająca osoby z niepełnosprawnościami. W ramach projektu zaplanowano:

• opracowanie modelu zatrudnienia wspomaganego wraz z konsultacjami środowiskowymi,
• monitoring, wsparcie i certyfikację agencji zatrudnienia wspomaganego,
• szkolenia podnoszące kwalifikacje specjalistów,
• przygotowanie rozwiązań prawnych umożliwiających wdrożenie modelu w całej Polsce.

Kto może skorzystać?

Projekt skierowany jest do: administracji publicznej, podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia wspomaganego, trenerów pracy i specjalistów wspierających osoby z niepełnosprawnościami.

Zakładane efekty

Do końca realizacji projektu planowane jest:

• podniesienie kwalifikacji i kompetencji uczestników,
• certyfikacja 70 agencji zatrudnienia wspomaganego,
• utworzenie ogólnopolskiej sieci agencji zatrudnienia wspomaganego,
• opracowanie modelu wraz z projektem przepisów prawnych umożliwiających jego wdrożenie na poziomie krajowym.

Źródło: Agencje Zatrudnienia Wspomaganego – Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych

Projekt realizowany przez Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych (Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej) w partnerstwie z Polską Federacją Zatrudnienia Wspomaganego oraz Polską Unią Zatrudnienia Wspomaganego w ramach Priorytetu FERS.03 Dostępność i usługi dla osób z niepełnosprawnościami, Działanie 3.4 Nowe rozwiązania na rzecz osób z niepełnosprawnościami (nr projektu FERS.03.04-IP.06-0001/24).